Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Kto w Rzeszowie nie pamięta wielogodzinnych podróży samochodem do Krakowa? Dziś można się tam wybrać nawet na popołudniową kawę – w jedną stronę podróż trwa ok. 1,5 godz. A znacie historię o pewnej światowej sławy gwieździe, która przyleciała na lotnisko w Jasionce, na festiwal w Łańcucie, prosto z tournée po Stanach Zjednoczonych? Rozejrzała się, spojrzała na niski pawilon, który służył jako terminal, i stwierdziła, że występowała już wszędzie, ale na wsi będzie śpiewać pierwszy raz. Pasażerowie żartowali często, że na lotnisku w Jasionce czują się jak na dworcu PKS-u.

Dziś jest inaczej. Mieszkańcy Podkarpacia czują, że są bliżej Europy. Doświadczają na co dzień tego, że z przynależności do europejskiej wspólnoty akurat dla mieszkańców Podkarpacia wynikło bardzo wiele.

Oto siedem najważniejszych inwestycji, które zmieniły Podkarpacie, dofinansowanych z unijnego Funduszu Spójności.

TOP 7 DOTACJI UNIJNYCH NA PODKARPACIU

1. Autostrada A4

GDDKIA

Spełnione wielkie marzenie Podkarpacia – regionu, który przez lata przegrywał konkurencję o inwestorów z innymi już z tego tylko powodu, że nie był dobrze skomunikowany z głównymi szlakami transportowymi. Brak autostrady ustawiał Podkarpacie w kategorii miejsc, o których mówi się: „koniec świata”.

Pierwszy odcinek autostrady A4 powstał w 1936 r. Ale dopiero dwa lata temu, w październiku 2016 r., skończono prace na ostatnim podkarpackim odcinku Rzeszów –Korczowa i dzięki temu najdłuższa w Polsce autostrada (672 km) ostatecznie połączyła granicę z Ukrainą w Korczowej z przejściem granicznym z Niemcami w Jędrzychowicach. A4 jest pierwszą transgraniczną autostradą w Polsce, a dla Podkarpacia to okno na świat i mocny atut dla inwestorów. Połączyła region z całą siecią polskich i europejskich autostrad i dróg ekspresowych. Na Podkarpaciu jej długość to 167 km. Ma strategiczne znaczenie komunikacyjne dla Rzeszowa i Przemyśla, ale także dla mniejszych ośrodków Podkarpacia, takich jak Dębica, Ropczyce, Sędziszów Małopolski, Przeworsk, Jarosław i Radymno.

Jej budowę dofinansowano z Funduszu Spójności w ramach dwóch osobnych projektów, których beneficjentem była Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Oba projekty były realizowane od 2007 r.:

– budowa autostrady A4 Tarnów – Rzeszów, odcinek węzeł Krzyż – węzeł Rzeszów Wschód wraz z odcinkiem S19 węzeł Rzeszów Zachód – węzeł Świlcza. Wartość tego projektu to 5 295 490 059 zł, a dofinansowanie z UE wyniosło 2 969 050 618 zł;

– budowa autostrady A4 Rzeszów – Korczowa. Wartość projektu: 4 754 825 500 zł, dofinansowanie z Unii Europejskiej wyniosło 2 890 243 728 zł.

2. Inne ważne inwestycje drogowe: budowa drogi ekspresowej S19 i przebudowa drogi krajowej nr 4

PATRYK OGORZAŁEK

Droga szybkiego ruchu S19, czyli Via Carpatia, to strategiczny element systemu transportowego w województwie podkarpackim. Nazywana jest także drogą życia dla Polski wschodniej, bo ma umożliwić bezpieczne i komfortowe podróżowanie na kierunku północ-południe, łącząc kraje bałtyckie z południem Unii Europejskiej oraz jej wschodnimi sąsiadami.

Celem tej ogromnej i kosztownej inwestycji jest nie tylko zapewnienie wysokiego komfortu ruchu drogowego, ale także poprawienie dostępności komunikacyjnej regionu.

Na Podkarpaciu będzie mieć długość 169 km. Odcinek S19 między Rzeszowem a Lublinem ma być gotowy w 2021 r. Za budowę S19 Lublin – Rzeszów odpowiedzialna jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a jego wartość wynosi 848 408 745 zł, z czego unijne dofinansowanie to 412 806 332 zł.

Nowoczesna infrastruktura drogowa to dziś warunek konieczny dla ożywienia lokalnego rozwoju gospodarczego. Taką rolę pełni kolejny projekt: przebudowa drogi krajowej nr 4 na odcinku Machowa – Łańcut, za co również odpowiada GDDKiA. Wartość tego projektu to 590 494 386 zł, a dofinansowanie z Unii Europejskiej wynosi 439 068 565 zł. Na kosztowną przebudowę tego odcinka zdecydowano się z kilku ważnych powodów: potrzeby likwidacji wąskiego gardła, jakim była niewystarczająca nośność nawierzchni, by mogły z niej bez przeszkód korzystać ciężkie pojazdy. Konieczna była również poprawa bezpieczeństwa przez przebudowę skrzyżowań, budowę azylów dla pieszych, przebudowę zatok autobusowych, remont chodników, zmianę w organizacji ruchu i oznakowaniu drogi, wydzielenie dodatkowych pasów do wyprzedzania czy pasów do skrętu w lewo.

Projekt obejmował odcinek o długości 54,87 km. Na tej trasie przebudowano 10 mostów i wiaduktów, a także co najmniej 74 skrzyżowania. Roboty budowlane zakończono w 2011 r.

3. Modernizacja linii kolejowej Kraków – Rzeszów

Modernizowana linia kolejowa E 30 na odcinku Krzeszowice - Kraków PłaszówModernizowana linia kolejowa E 30 na odcinku Krzeszowice - Kraków Płaszów ADRIANNA BOCHENEK

Tym, czym dla kierowców była budowa autostrady A4, dla pasażerów pociągów jest modernizacja linii kolejowej z Krakowa do Rzeszowa. Projekt ma jeden zasadniczy cel: usprawnienie transportu pasażerskiego na odcinku 138 km. Jego realizacja została podzielona na dwa etapy i kosztowała odpowiednio: 3 447 356 060 zł (dofinansowanie z UE: 2 054 755 807zł) i 664 404 451 zł (dofinansowanie z UE: 395 149 573 zł). Prace mają zakończyć się do 2020 r. Projekt obejmuje przebudowę linii kolejowej nr 91 na odcinku Kraków – Rzeszów. Modernizowane są tory, perony i budynki dworców, przejazdy kolejowe i drogi dojazdowe, automatyka kolejowa i sieć trakcyjna.

4. Podmiejska Kolej Aglomeracyjna

Za kwotę 287 562 927 zł budowana jest Podmiejska Kolej Aglomeracyjna. Dofinansowanie z Unii Europejskiej to 116 895 498 zł. Najważniejszym elementem jest budowa połączenia kolejowego do Portu Lotniczego Rzeszów-Jasionka o długości 4,96 km. Budowa PKA ma się rozpocząć w 2019 r. i potrwać najpóźniej do 2022 r. Inwestycja powstaje w ramach partnerstwa pomiędzy województwem, 16 gminami oraz PKP PLK SA.

5. Lotnisko o europejskim standardzie

Lotnisko w JasionceLotnisko w Jasionce M. Grzebyk

Lotnisko w Jasionce gwałtownie rozwinęło skrzydła dzięki dwóm projektom.

Pierwszy z nich – rozbudowa i modernizacja infrastruktury lotniskowej za 98 794 291 zł (39 506 084 zł z UE) – był realizowany w latach 2007–2013. Rozbudowana wówczas została płyta postojowa oraz wybudowane płyty do odladzania samolotów.

Z punktu widzenia podróżnych efekty drugiego projektu były bardziej widoczne, bo zmiana dawnego budynku terminala na nowoczesny obiekt o odlotowej architekturze była spektakularna.

Lotnisko w JasionceLotnisko w Jasionce M. Grzebyk

Wartość projektu to 98 436 125 zł, dofinansowanie z UE wyniosło 35 790 843 zł. Projekt „Nowy terminal” przeznaczony jest do obsługi ruchu pasażerskiego na liniach krajowych i międzynarodowych. Można tu jednocześnie obsłużyć cztery samoloty średniej wielkości, zarówno w odlocie, jak i w przylocie.

6. Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych

Podkarpacie to region znany w Polsce m.in. z bardzo dobrych warunków sprzyjających budowaniu farm wiatrowych. Duża liczba wietrznych dni w ciągu roku przyciąga inwestorów. Farmy wiatrowe jak grzyby po deszczu powstają w Rymanowie. Jedna z takich farm, o mocy 26 MW, wybudowana przez Energię Wiatrową w gminie Rymanów, otrzymała unijne dofinansowanie w wysokości 40 000 000 zł przy wartości projektu 167 809 746 zł.

Lotnisko w JasionceARTUR KUBASIK

W Stalowej Woli natomiast dzięki środkom unijnym powstała jedna z pierwszych elektrowni w kraju, które wytwarzają energię z wykorzystaniem biomasy. Zakupiono m.in. nowy kocioł, który zasilany jest biomasą w postaci pyłu. Wartość projektu: 162 829 792 zł, dofinansowanie z UE: 39 998 400 zł.

7. Program poprawy wody pitnej dla aglomeracji rzeszowskiej

Woda, która płynie w rzeszowskich kranach, jest pobierana z Wisłoka, a uzdatniana w zakładzie w Zwięczycy. Bywały z nią jednak problemy. Rzeka górska niosła różne nieczystości.

Lotnisko w JasionceFRANCISZEK MAZUR

W 2008 r. zakończyła się realizacja jednego z największych w Rzeszowie projektów z dofinansowaniem unijnym. W ujęciu wody pitnej zastosowano jedną z najnowocześniejszych w świecie technologii ozonowania wtórnego. Unowocześniono istniejącą już pompownię i chlorownię, wymieniono filtry żwirowe. Stosowany dotychczas do dezynfekcji chlor gazowy został zastąpiony dwutlenkiem chloru, dzięki czemu cała sieć jest dokładniej dezynfekowana. Jak zapewnia miasto – wodę z kranu można pić bez obaw. Wartość projektu to 129 327 537 zł, dofinansowanie z UE: 63 109 869 zł.

Lotnisko w JasionceEWA SZYFNER

***

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Lotnisko w Jasionce

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.